Resultaten van het CT Kennisprogramma

Tijdens de sessie presenteerden WUR, HAS en Van Hall Larenstein de resultaten van hun onderzoek naar de werking en effecten van lokaal geproduceerde bodemverbeteraars zoals bokashi. De resultaten tonen aan dat deze producten, met de juiste kwaliteitsborging, veilig toepasbaar zijn en kunnen bijdragen aan de bodemkwaliteit. Er zijn geen negatieve effecten gevonden.

Organische stof: Hogere doseringen van bijvoorbeeld bokashi kunnen op kleigrond leiden tot lichte toename van organische stof. Op zandgrond is het effect meestal klein. De meeste producten bevatten vooral labiele koolstof: die is snel beschikbaar en breekt snel af.
Onkruiddruk: In tientallen proeven werd nauwelijks kiemkracht gevonden in goed geproduceerde producten. Ook werd geen toename van onkruid waargenomen. Soms was juist een onderdrukkend effect zichtbaar op soorten als duizendknoop of ridderzuring.
Watervasthoudend vermogen. Bij lage doseringen (ca. 20 ton/ha) waren de effecten beperkt. Pas bij hogere doseringen (40 ton/ha of meer) waren er aanwijzingen voor verbeterde vochtvasthouding, vooral bij toepassing op kale grond. Verdere monitoring loopt.
Risico’s voor mens en milieu. Fysieke verontreinigingen (zoals plastic en zware metalen) blijven binnen de wettelijke normen. Schimmels zoals Aspergillus vormen geen verhoogd risico vergeleken met compost.
Bodemleven. Bij normale doseringen waren de effecten beperkt. Op sommige locaties werden lichte stijgingen in microbiële biomassa gezien, afhankelijk van productsoort, toepassing en bodemtype.
Landbouwkundige waarde. De lokaal geproduceerde bodemverbeteraars zijn géén meststoffen: de stikstof- en fosforgehaltes zijn laag. Zonder aanvullende bemesting kan stikstofimmobilisatie optreden, wat leidt tot opbrengstderving. Met bemesting op maat is soms een lichte opbrengstverhoging mogelijk.