Naar de hoofdinhoud

Circulaire woordenlijst

Circulaire woordenlijst

De transitie naar circulair terreinbeheer vraagt om een nieuw vocabulaire, met woorden die ons brein niet als negatief interpreteert. Een voorbeeld: de taal van de lineaire economie gaat over afval. Dat wordt geassocieerd met problemen, risico’s en wantrouwen. De taal van de circulaire economie gaat over grondstoffen en kringlopen. Daarachter hangen andere concepten, ideeën en kansen.

In onderstaande lijst geven wij onze circulaire definities van begrippen (met daarnaast ‘oude’ lineaire definities). Deze lijst is in ontwikkeling. Heeft u opmerkingen, suggesties of aanvullingen, laat ons dat dan weten via info@circulairterreinbeheer.nl.

Circulair
In een circulaire economie bestaan geen afvalstoffen. Materialen blijven zo hoogwaardig en lang mogelijk in meerdere ketens benut.
Lineair
Stoffen, preparaten of producten waarvan de houder zich ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen.

Circulair
Biomassa wordt gezien als een verzameling waardevolle inhoudsstoffen zoals vezels, suikers, eiwitten, oliën, lignine en micronutriënten.
Lineair
Plantaardig materiaal of afvalstromen dat gebruikt wordt als brandstof of grondstof.

Circulair
Gefermenteerd organisch materiaal dat dient als hoogwaardige bodemverbeteraar en de biodiversiteit van de bodem ondersteunt.
Context
Wordt niet expliciet benoemd binnen de mestwetgeving.

Circulair
De Checklist Maaisel als bodemverbeteraar is bedoeld als middel om samen met de ketenpartners van een project gestructureerd afspraken te kunnen maken over de kwaliteit van het proces, de grondstof en het toe te passen product en om deze afspraken te kunnen monitoren.
Lineair
De Checklist Maaisel als bodemverbeteraar dient als middel om samen met de ketenpartners van een pilot, inclusief de Omgevingsdienst, afspraken te maken over de kwaliteit van het proces, de grondstof en het toe te passen product in de betreffende pilot, zodat er binnen de huidige wet- en regelgeving experimenteerruimte gevonden kan worden om de pilot te kunnen draaien.

Circulair
Verhoogt het organisch stofgehalte, verbetert bodemleven, waterbuffering en CO₂-opslag.
Lineair
Eindproduct van gecontroleerde afbraak van organische afvalstoffen.

Circulair
Zo klein mogelijke transportafstand, zo groot als nodig.
Lineair
Toepassen binnen 5 kilometer volgens de Vrijstellingsregeling.

Circulair
Het toepassen van maaisel om het organische stof gehalte van de bodem te behouden en te verhogen en daarmee de fysische (structuur en watervasthoudend vermogen), chemische (beter vasthouden nutriënten) en ecologische (bodembiodiversiteit, ziektewerendheid, betere benutting nutriënten) aspecten van de bodem te verbeteren. Daarbij wordt het op of in de bodem brengen van maaisel gedaan op een moment dat bodem en gewas daar zo min mogelijk last van hebben. Dus niet tijdens de groeiperiode van het gewas en niet wanneer de bodem bewerking slecht kan verdragen (bijv. als het te nat is). Ook wordt er een hoeveelheid opgebracht die past bij de behoefte van de specifieke bodem. Een vaak gebruikte hoeveelheid is 20 ton/ha. Hierbij wordt geur- en geluidhinder voorkomen.

Circulair
Grondstoffen zijn materialen die gebruikt worden voor een bepaalde toepassing of product. In de circulaire economie kunnen grondstoffen telkens opnieuw worden geoogst of opnieuw worden benut voor hoogwaardige en rechtmatige toepassingen.
Lineair
zie hiernaast. Het verschil is dat de lineaire economie ook gebruik maakt van eenmalig winbare/ bruikbare grondstoffen.

Circulair
In een circulaire economie is kwaliteitsborging bedoeld om in alle schakels van de keten een helder beeld te hebben van de kwaliteit van de materialen en van de manier waarop deze moeten worden behandeld voor een hoogwaardige toepassing. De zekerheid van een rechtmatig gebruik volgens de daarvoor geldende kwaliteitseisen moet geborgd zijn.
Lineair
In het algemeen wordt onder ‘kwaliteitsborging’ verstaan het geheel van maatregelen (systeem) om het beleid en doelstellingen op het vlak van kwaliteit vast te stellen en om deze doelstellingen ook effectief te behalen. Dit behelst onder meer plannen, implementeren, bewaken en corrigeren. Bekende borgingssystemen zijn ISO en NEN-standaarden.

Circulair
Waardevolle grondstof voor bodemverbetering, veevoer en biobased toepassingen.
Lineair
Niet-gevaarlijk materiaal zolang het geen gevaarlijke eigenschappen bezit volgens wetgeving.

Circulair
Het cyclisch ‘winnen’ van grondstoffen in de circulaire economie. Maaisel is hiervan een voorbeeld.

Circulair
Blijft in de kringloop en behoudt zo lang mogelijk zijn waarde.
Lineair
Wordt na gebruik vaak afgedankt waardoor waarde verloren gaat.

Circulair
Een toepassing is rechtmatig als deze geen negatieve gevolgen heeft voor mens of milieu.
Lineair
Moet voldoen aan alle relevante wet- en regelgeving voor het beoogde gebruik.

Circulair
in de circulaire economie wordt niet gesproken over ‘schoon en onverdacht’. Het uitgangspunt is dat de toepassing van maaisel ‘rechtmatig’ is (en dus niet leidt tot ongunstige effecten op het milieu of de menselijke gezondheid) en dat de kwaliteit van het maaisel voldoet aan de eisen die benodigd zijn voor de beoogde toepassing.
Lineair
Schoon betekent dat er (op het eerste gezicht) geen fysieke vervuilingen in het maaisel zitten, zoals zwerfafval. Het is daarbij niet altijd te voorkomen dat er geringe sporen van papier of plastic aanwezig zijn. Met onverdacht wordt bedoeld dat er geen aanwijzingen zijn dat het toepassen van het maaisel tot verspreiding van contaminanten (zware metalen, arseen, organische microverbindingen of andere milieugevaarlijke stoffen) zal leiden.

Circulair
Een toepassing is voldoende hoogwaardig als deze bijdraagt aan de bescherming en het efficiënt gebruik van de natuurlijke hulpbronnen. Dit kan betekenen dat het maaisel een ander materiaal vervangt dat anders voor een specifieke functie zou zijn gebruikt of dat het bijdraagt aan waarden zoals een vitale bodem.
Lineair
Dit betekent ten minste dat de (beoogde) toepassing niet laagwaardiger is dan de minimumstandaard die het Landelijk Afvalbeheerplan (Sectorplan Gescheiden ingezameld groenafval) voorschrijft. Het gaat hierbij om de recycling (composteren of vergisten met nacompostering) en inzet als brandstof voor de levering van elektriciteit of warmte.

Circulair
een toepassing is zeker als de terreinbeheerder en de andere partners in de keten de intentie hebben om het maaisel economisch of ecologisch tot waarde te brengen. Zij zijn op de hoogte van de kwaliteit van het maaisel dat wordt geleverd en het maaisel dat benodigd is.
Lineair
Dit betekent dat de terreinbeheerder en de andere partners in de grondstof- of productketen zich er afdoende van hebben vergewist dat voor het maaisel een of meerdere vormen van verantwoorde benutting zijn voorzien. Hier moeten voordat de oogst plaatsvindt schriftelijk vastgelegde afspraken aan ten grondslag liggen. Dit kan een offerte zijn, maar beter nog een leveringscontract met een of meerdere afnemers.